De lichten staan op groen!
Met een flinke inspanning kunnen alle Nederlandse gemeenten binnen enkele decennia klimaatneutraal worden. Tientallen gemeenten gaan er al voor. De VNG heeft eind 2007 met het Rijk een Klimaatakkoord 2007-2011 ondertekend met vergaande doelen. Ruim 300 gemeenten dienden een project in voor de Subsidie Lokale Klimaatinitiatieven (SLOK) en onlangs sloten een vijftigtal gemeenten aan bij het 'Groen Akkoord'. U kunt dus aan de slag.
In de brochure 'Nu aan de slag' vindt u tien uitdagingen, met inspirerende voorbeelden van Nederlandse gemeenten. Op naar de klimaatneutrale gemeente!
Download de brochure [pdf, 1,1 Mb, 16 pag.]
Overzicht van actiepunten:
- Ga voor klimaatneutraal
- Maak de gemeentelijke organisatie klimaatneutraal
- Bespaar energie in de bebouwde omgeving
- Zorg voor meer duurzame energie
- Verminder klimaatschade door verkeer en vervoer
- Pak energieverspilling wettelijk aan bij bedrijven en kantoren
- Regel het financiële beheer klimaatvriendelijk
- Lobby voor een goed landelijk beleid
1. Ga voor klimaatneutraal
Echt werken aan klimaatneutraliteit vraagt om visie, ambitie en een goede routekaart. Met een routekaart, die u samen met medestanders formuleert, weten alle partners waar ze aan toe zijn en wat van hen wordt verwacht. Een goede routekaart:
- is concreet en onderbouwd;
- is gedetailleerd op de korte termijn en globaler op de langere termijn;
- geeft voor elk jaar of tijdvak samenhangende maatregelen voor de gemeenten en andere doelgroepen;
- geeft inzicht in kosten en baten, randvoorwaarden en te reduceren hoeveelheden energie en CO2.
2. Maak de gemeentelijke organisatie klimaatneutraal
Neem zelf het voortouw. In het Klimaatakkoord Gemeenten is afgesproken dat gemeenten 75% duurzaam inkopen in 2010 en 100% in 2015. Duurzaam inkopen betekent ook klimaatvriendelijk inkopen door op het energieverbruik en de uitstoot van broeikasgassen van inkopen te letten. SenterNovem heeft een Intentieverklaring Duurzaam Inkopen voor gemeenten. Met klimaatvriendelijk inkopen geeft u het goede voorbeeld en wordt de markt voor energiebesparende producten en schone energie gestimuleerd.
Maak de gemeentelijke organisatie neutraal door:
- energie te besparen door isolatie, optimalisatie van verwarmings- en ventilatieregelingen en vervanging van CV installaties;
- groene stroom in te kopen;
- zuinige kantoorapparatuur aan te schaffen.
3. Bespaar energie in de bebouwde omgeving
Ruim een derde van het Nederlandse energieverbruik komt voort uit de bebouwde omgeving. Zowel in oudbouw als bij nieuwbouwprojecten kunnen gemeenten veel maatregelen nemen om klimaatverandering tegen te gaan. Aanscherping van de energieprestatie-eisen van woningen is al onderdeel van diverse landelijke afspraken, dus waar wacht u nog op?
- Bouw klimaatneutrale nieuwbouwwijken
- Maak energieafspraken met woningcorporaties
- Maak particulier woningbezit energiezuinig
4. Zorg voor meer duurzame energie
Nederland heeft als doel het aandeel duurzame energie te vergroten tot 20% in 2020. Warmtepompen, zonnepanelen, windmolens, duurzame biomassa: bij alle vormen van duurzame energie heeft de gemeente een essentiële rol: beleidsmaker en vergunningverlener en bij voorkeur ook initiator!
- Versnel grootschalig windenergie
- Richt een lokaal energiedienstenbedrijf op
5. Verminder de klimaatschade door verkeer en vervoer
Verkeer en vervoer zorgen doorgaans voor 20-25% van de CO2-uitstoot in uw gemeente, in een aantal gevallen oplopend tot wel 50%. In deze sector is dus flinke CO2 besparing mogelijk. Een extra voordeel is dat klimaatvriendelijke mobiliteit ook schonere lucht oplevert.
6. Pak energieverspilling wettelijk aan bij bedrijven en kantoren
Gemeenten verlenen aan een groot aantal bedrijven een vergunning via de Wet Milieubeheer en kunnen in dat kader een energiebesparingsplan afdwingen. Er zijn nog vele, rendabele maatregelen mogelijk waarmee 15-20% energie kan worden bespaard.
7. Regel het financieel beheer klimaatvriendelijk
Veel banken investeren met de financiële middelen die ze beheren, in projecten die schadelijk zijn voor het klimaat. Voorbeelden daarvan zijn investeringen in fossiele brandstoffen (olie-, en kolenwinning, kolencentrales); in de automobiel en vliegtuigindustrie en in de bio-industrie. Gelukkig zijn er ook banken die juist investeren in de oplossingen voor het klimaatprobleem: energiebesparingstechnieken en hernieuwbare energie. Als gemeente kunt u in het treasurybeleid opnemen dat het financieel beheer zo klimaatvriendelijk mogelijk wordt gerealiseerd.
Veel klimaatmaatregelen verdienen zich ooit terug maar vergen in eerste instantie wel een aanzienlijke investering. Gemeenten kunnen deze drempel verlagen door bijvoorbeeld een revolverend klimaatfonds op te richten om maatregelen te financieren.
8. Lobby voor een goed landelijk beleid
Gemeenten die klimaatneutraal willen worden hebben sterke landelijke klimaatbeleid nodig om hun ambities waar te maken. Milieudefensie roept gemeenten op om samen met maatschappelijke organsiaties bij met name het Rijk te lobbyen om onderstaande landelijk initiatieven te ondersteunen.
Van 7 tot en met 18 december 2009 vindt in Kopenhagen de 15e klimaatop van de Verenigde Naties plaats. Op 12 december is er in de Jaarbeurs in Utrecht het nationale Klimaatevent Beat the Heat Now. Dit een unieke gelegenheid om de regering te laten zien dat het ons menens is met het klimaat.
Meer informatie op www.beattheheatnow.nl